W tej kategorii znajdziesz pogłębione artykuły i analizy dotyczące tematów związanych z historią, kulturą, edukacją oraz współczesnymi problemami Polaków za granicą. Autorzy dzielą się swoimi przemyśleniami i badaniami, oferując szeroką perspektywę na kwestie istotne dla polonijnej społeczności. Zapraszamy do lektury i refleksji nad ważnymi tematami.
Mimo że wyemigrowali, to w swoim nowym islandzkim domu starają się zachować pamięć o smakach, zapachach i dźwiękach związanych ze świętami uznawanymi przez sporą część Polaków za najpiękniejsze w roku. Przygotowują świąteczne potrawy wigilijne, dekorują domy, śpiewają polskie kolędy. I mogą na Islandii liczyć na białe święta. Wigilia wigilii: Święty Þorlákur i próba odwagi ze […]
Polskie tradycje bożonarodzeniowe na Islandii Czytaj więcej
Jednym z głównych zadań każdego państwa jest zapewnienie edukacji swoim najmłodszym obywatelom. Co jednak zrobić, gdy miliony obywateli i osób związanych z danym krajem żyje poza jego granicami? W przypadku Polski odpowiedzią na to wyzwanie są polskie szkoły oraz placówki polonijne, rozsiane po całym świecie – to właśnie im poświęcimy dzisiejszą opowieść. Na początek kilka
Polskie szkoły na krańcach świata Czytaj więcej
Choć polszczyzna nie należy do języków o globalnym zasięgu, pozostawiła zauważalny ślad w słownictwie innych narodów. Polonizmy pojawiły się wszędzie tam, gdzie Polacy odgrywali rolę militarną, polityczną, handlową lub migracyjną. Często funkcjonują dziś niezauważalnie, traktowane jako własne elementy lokalnych języków. Warto więc przyjrzeć się, jak i gdzie polskie słowa zakorzeniły się poza granicami kraju. Na
Rzecz o polonizmach Czytaj więcej
W roku 1951 doszło do największej z kilku powojennych korekt granicy polsko-sowieckiej. Znacznie bardziej w tym wypadku właściwe jest jednak słowo zmiana granic niż korekta. Wymiana dotyczyła bowiem terenów o powierzchni 480 metrów kwadratowych. Polska utraciła wówczas Sokalszczyznę w województwie lubelskim, uzyskując w zamian duży kawałek Bieszczadów. Złoża węgla i zapora Nie jest do końca
Zmiana granicy polsko-sowieckiej w 1951 roku Czytaj więcej
W ostatnich latach widać wyraźnie, że Polonia w Hiszpanii rośnie — nie tylko liczebnie, ale też kulturowo. Polacy w różnych regionach kraju coraz częściej organizują wydarzenia patriotyczne, artystyczne i integracyjne, a kalendarz imprez przypomina mapę pełną biało-czerwonych punktów. Od Katalonii po Andaluzję, od Costa Blanca po Costa del Sol – Polska żyje tu intensywnie i
Wyprawa w poszukiwaniu klimatu Kresów w polskich muzeach może się rozpocząć od Białegostoku nie tylko ze względu na kolejność alfabetyczną. Za sprawą Muzeum Pamięci Sybiru mamy tam możliwość zwiedzenia jednej z bardziej rozbudowanych i poruszających wystaw stałych dotyczących tego zagadnienia. Dzieje polskich zesłańców Sybiru to jedna z najdonioślejszych, choć dramatycznych kart najnowszej historii narodu. Wpływa
Klimat Kresów – wędrówki muzealne. Białystok (1) Czytaj więcej
Na uzbrojeniu KOP oprócz broni strzeleckiej znajdowała się również artyleria (polowa, piechoty oraz przeciwpancerna) oraz moździerze. Już w 1930 r. opracowano plany uzbrojenia KOP w artylerię, jednakże postępujący wielki kryzys gospodarczy pokrzyżował te plany. Dopiero wraz z narastającym zagrożeniem wojny tak ze strony III Rzeszy jak i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w 1938r., wszedł w
Uzbrojenie Korpusu Ochrony Pogranicza w latach 1924 – 1939 [5/5] Czytaj więcej
Klub Małego Polaka to wyjątkowa inicjatywa polonijna, która powstała z potrzeby pielęgnowania polskiego języka, tradycji i kultury wśród najmłodszych potomków Polaków mieszkających w Chile. Założony przez Martę Mackiewicz i Magdalenę Walczak, Klub zrzesza dzieci i rodziców pragnących, by język polski i polskie korzenie stały się integralną częścią ich życia – nawet tysiące kilometrów od ojczyzny. Dzięki
Czym jest Klub Małego Polaka w Chile? Czytaj więcej
Bataliony piechoty oraz szwadrony kawalerii KOP wyposażone były nie tylko w broń palną długą oraz maszynową, posiadały również broń krótką w postaci pistoletów oraz rewolwery. Pistolety jak i rewolwery przeznaczone są jako uzbrojenie indywidualne, służą do niszczenia przeciwnika na krótkich odległościach, przeważnie do 50 m. Mogą być wykorzystane tak obrony jak i do ataku, gdzie
Uzbrojenie Korpusu Ochrony Pogranicza w latach 1924 – 1939 [4/5] Czytaj więcej
![Józef Brandt, Miasteczko na Podolu, 1874-1875, [za:] Wikimedia Commons](https://ponadgranicami.org/wp-content/uploads/2025/10/1-_-Jozef_Brandt_-_Miasteczko_na_Podolu-1024x848.jpg)
Ciężko wyobrazić sobie kształt polskiej duszy, dorobek kultury, nauki i życia społecznego bez Kresów. Ich poznawanie to zawsze pasjonująca wędrówka do świata, który niby już odszedł, ale – zwłaszcza w wymiarze niematerialnym – ciągle przenika naszą rzeczywistość. Niniejszy cykl to swoista wyprawa do kresowego uniwersum. Poczuć klimat Kresów można poprzez wizytę w licznych polskich muzeach,
Klimat Kresów – wędrówki muzealne. Początek Czytaj więcej
