W otoczeniu zieleni i na wyciągnięcie ręki od zabieganej metropolii, mała wioska Polonezköy, niegdyś znana jako Adampol, tkwi w Azji Mniejszej jak relikt dawnego świata. To tu, gdzie faluje bosforska aura, a polskie ślady odcisnęły swoje piętno, można poczuć zapach rodzinnych stron znad Wisły. Pomnik Adama Mickiewicza, ulice o polskich nazwach, a nawet lokalny supermarket o nazwie „Polonez” to tylko nieliczne symbole, które świadczą o nieodłącznej więzi tego miejsca z Polską.
Początki polskiej enklawy w Turcji
Dzieje Polonezköy sięgają połowy XIX wieku, kiedy uchodźcy z Polski postanowili tu osiąść, tworząc swoistą enklawę na obcym lądzie. Dzięki wsparciu księcia Adama Czartoryskiego, osada była dla nich nie tylko schronieniem, ale i symbolem niegasnącej nadziei na powrót do ojczystej ziemi. Na przestrzeni wieków, losy wioski splatały się z dramatami historycznymi Polski i całej Europy.
Do dnia dzisiejszego mieszkańcy Polonezköy z dumą podtrzymują swoje tradycje, chociaż język polski coraz bardziej ustępuje pod naporem nowszych pokoleń i nowej rzeczywistości. Mimo, że dzisiejsi Polonezköylii stanowią zaledwie 10% społeczności, to właśnie jeden z nich, Antoni Wilkoszewski, sprawuje funkcję wójta.
Polska tradycja na tureckiej ziemi
Niestety, czas nie oszczędza nawet najwytrwalszych enklaw kulturowych. Czy pomimo transformacji demograficznej i mentalnościowej, Polonezköy utrzyma swoją polską tożsamość przez kolejne wieki?
Dzisiaj o polskości mogą także świadczyć takie obiekty jak kościół z początku XX wieku, zabytkowe cmentarze z grobami powstańców oraz „Dom Pamięci Zofii Ryży”, gdzie przechowywane są pamiątki po dawnych i obecnych mieszkańcach. Turystyka stała się znaczącą częścią ekonomii miejscowości, a polski akcent jest kluczem do jej sukcesu.
Pamiątki po polskich korzeniach są tu widoczne na każdym kroku. Nazwy ulic, tablice informacyjne w języku polskim, a nawet polska kuchnia serwowana w miejscowych restauracjach przypominają o polskim dziedzictwie wioski. Co roku w Polonezköy odbywa się festiwal kultury polskiej, podczas którego można doświadczyć tradycyjnego tańca, muzyki oraz degustacji polskich potraw.
Polska osada w Turcji Adamopol – kiedyś i dziś
Jednak to nie tylko historia i duch Polski sprawiają, że niegdysiejszy Adampol jest wyjątkowy – to również przykład współczesnego mostu między kulturami. Dziś wioska stanowi turystyczny magnes, przyciągając zarówno mieszkańców Stambułu, jak i międzynarodowych podróżników, ciekawych jej unikalnego charakteru i historii.
Polonezköy to wyjątkowe miejsce na mapie Turcji, a zarazem świata. Jest to opowieść o przetrwaniu, adaptacji i trwałych więzach z rodzinnych stron. Odpowiada też na pytanie, jak bardzo ludzka determinacja może przetrwać próbę czasu, tworząc trwały ślad w obcej ziemi, który z pokolenia na pokolenie daje świadectwo historii swoich założycieli.