Stanisław August Morawski

Stanisław August Morawski – nestor włoskiej Polonii (1922-2019)

Autor:Barbara Czechmeszyńska-Skowron

Stanisław August Morawski przybył do Włoch w roku 1957. Włoskie obywatelstwo uzyskał w roku 1969. W działalność na rzecz Polonii aktywnie angażował się od początku pobytu. Starając się łączyć całe środowisko Polonii włoskiej, realizował dziesiątki inicjatyw polonijnych o charakterze kulturalnym i historycznym. Upamiętniał historię Polski i tradycję, zabiegał o włoskie staże i stypendia dla Polaków, chętnie dzielił się wiedzą z młodszymi pokoleniami, występował jako doradca środowisk polskich i włoskich.

Na stronie Fundacji Rzymskiej J.Z. Umiastowskiej, założonej w 1944 roku w celu upowszechniania badań dotyczących stosunków polsko-włoskich oraz dokumentowania obecności i działalności Polaków we Włoszech, w tym także losów 2. Korpusu gen. Andersa, czytamy:

„(…)Stanisław Morawski w latach 1958-1970 organizował wyjazdy studyjne przedstawicieli Polski do Włoch. W latach 1962-1970 był współzałożycielem i współdyrektorem Centrum Doświadczeń Międzynarodowych (Centro Esperienze Internazionali), ośrodka pomocy polskiej inteligencji poprzez stypendia, wysyłkę książek do Polski, kontakty naukowe i akademickie dla Polaków we Włoszech. W latach 1971-1972 współtworzył i współkierował Centrum Studiów Europejskich. W 1973 r. wraz z Wandą Gawrońską i architektem Roberto de Lucą stworzył i współkierował (do 1980 r.) CISE-Centro Incontri e Studi Europei, Centrum Spotkań i Studiów Europejskich, ośrodek powołany do prowadzenia podobnej działalności. W latach 1975-1985 współpracował ze Światową Unią Chrześcijańsko-Demokratyczną przemianowaną od 1982 r. na Międzynarodówkę Chrześcijańsko-Demokratyczną.

W 1975 r. był współzałożycielem i współkierującym do 1981 r. Radą Polaków we Włoszech oraz Ogniska Polskiego w Rzymie, działającego do 1982 r., którego w latach 1975-1978 był także wiceprezesem. Na płaszczyźnie zawodowej Stanisław Morawski był wiceprezesem Stowarzyszenia na rzecz Międzynarodowego Uniwersytetu Studiów Społecznych Pro Deo w latach 1967-1974; a w latach 1975-1988 dyrektorem Biblioteki Wolnego Międzynarodowego Uniwersytetu Studiów Społecznych, której później był wieloletnim konsultantem. Owocem tych badań było zainicjowanie w 2000 roku stałej serii wydawniczej Polonica włoskie – Polonica in Italia (*)…”

Morawski był autorem wielu publikacji dotyczących historii Polaków na Półwyspie Apenińskim.

Należał do grona inicjatorów i twórców Związku Polaków we Włoszech, założonego w 1995 roku  i przez wiele lat był członkiem zarządu tej organizacji. Związkowi postawiono za cel reprezentację społeczności polskiej, zachowanie tradycji historycznych i promowanie więzi kulturowych. Związek odegrał kluczową rolę w utworzeniu Muzeum Pamięci 2 Korpusu Polskiego w Monte Cassino i od ponad 29 lat wydaje “Biuletyn Informacyjny Polonia Włoska”. 

Biuletyn Polonii włoskiej poświęcony S.A. Morawskiemu
Biuletyn Polonii włoskiej poświęcony S.A. Morawskiemu

Stanisław August Morawski za swoją działalność na rzecz Polski i Polonii został odznaczony w roku 2010 Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Był osobą skromną i unikał rozgłosu medialnego. 

Zmarł w Rzymie w roku 2019 w wieku 97 lat. Na jego pogrzebie byli obecni przedstawiciele władz RP i polskich instytucji kulturalnych, odczytano też bardzo osobisty list premiera Mateusza Morawieckiego. Ambasada RP we Włoszech opublikowała wówczas na Twitterze wpis: „Z głębokim żalem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Stanisława Augusta Morawskiego, Wielkiego Rodaka i Przyjaciela, zasłużonego przedstawiciela Polonii Włoskiej”. 

Spoczął w polskiej kwaterze rzymskiego cmentarza Prima Porta, obok grobów innych wybitnych Polaków, którzy zmarli w Rzymie: Emeryka hr. Huttena Czapskiego, Kazimierza Papée (ambasadora RP przy Stolicy Apostolskiej), Wojciecha Langmana (muzyka), Witolda Wehr (historyka sztuki, kawalera maltańskiego) i Jerzego Hordyńskiego (poety i dziennikarza).

Tablica w Rzymie
Przewijanie do góry
Przejdź do treści