W dobie e-booków i audiobooków, jeśli będąc za granicą, chcesz mieć kontakt z literaturą w języku polskim, nie musisz już targać w walizkach papierowych książek. Dlatego zmieniają się też funkcje bibliotek, które stają się miejscami różnych ciekawych wydarzeń i spotkań. Tak samo zmieniają się polskie biblioteki w Islandii, których, jak na ten niewielki kraj, jest całkiem sporo.
Biblioteka Szkoły Polskiej w Reykjaviku im. Janusza Korczaka
Biblioteka ta mieści się w Domu Kultury Gerðuberg w dzielnicy Breiðholt. To wyjątkowe miejsce, które stanowi centrum edukacyjne i kulturalne dla polskiej społeczności. Celem biblioteki jest wspieranie nauki języka polskiego, promowanie polskiej literatury oraz integracja polskich dzieci oraz dorosłych z lokalnym środowiskiem.
Biblioteka ma bogaty zbiór książek zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych. Miejsce takie, jak ta biblioteka, odgrywa kluczową rolę w zachowaniu i promocji polskiego dziedzictwa kulturowego w Islandii. Łączy ludzi, buduje więzi społeczne i wspiera edukację. Dzięki różnorodnym działaniom i bogatemu księgozbiorowi – to już ponad 8000 pozycji – wspiera rozwój językowy i kulturowy swoich użytkowników.
Na stronie internetowej biblioteki – TU – znajduje się katalog dostępnych książek. Książki można wyszukiwać według tytułów, autorów, tematyki czy dostępności. W bibliotece odbywają się też różne wydarzenia dla polskiej społeczności w Islandii. Jednym z takich wydarzeń były warsztaty literackie prowadzone przez Ewę Marcinek – polską poetkę na Islandii. Dotyczyły pisania historii określających, kim jesteśmy. Były to warsztaty wielojęzyczne, dla osób, które chcą pisać w wybranym przez siebie języku. Ewa posługuje się językiem angielskim, polskim oraz podstawowym językiem islandzkim. Ma wykształcenie kulturoznawcze, zajmuje się twórczym pisaniem i sztukami wizualnymi. Jest pasjonatką słowa i jedną z założycieli Ós Pressan, islandzkiej grupy wydawniczej non-profit i kolektywu pisarskiego. Pisze w The Poetry Brothel Reykjavik.
Biblioteka Miejska w Hafnarfjörður
W tym miejscu pracownicy biblioteki aktywują polską część społeczeństwa oraz zachęcają do czynnego udziału w życiu kulturalnym miasta. Oprócz czytania w języku polskim, biblioteka dba o polskiego czytelnika, oferując polskie wydania książek.
Edyta Agnieszka Janikuła sprowadziła na biblioteczne półki ponad 400 polskich książek oraz prowadziła sobotnie spotkania z książkami dla dzieci, które mogły posłuchać na przykład bajki pt. „Czerwony Kapturek”, wierszy Juliana Tuwima – „Lokomotywa”, „Rzepka” czy „Okulary”.
„Część książek wysłałam pocztą, część zabrałam ze sobą dokupując dodatkowy bagaż”
– mówiła Edyta, dodając, że jest bardzo szczęśliwa, że udało jej się powiększyć dział z polskimi książkami.
„Dzięki temu, że mamy duży wybór książek, bibliotekę odwiedza więcej Polaków”.
Biblioteka otrzymała także dar od Ambasady RP w Reykjaviku, która przekazała wiele książek i audiobooków m.in. dla dzieci i młodzieży.
Edyta pracowała jako bibliotekarka, zajmowała się układaniem książek, prowadzeniem polskiego działu oraz współpracą z Biblioteką Publiczną w Dalviku.
Obecnie polski dział biblioteczny działa pod przewodem Sylwii Zajkowskiej, która zaprosiła Polonię między innymi do udziału w międzynarodowej akcji „Czytanie na polanie” 2025. Można było posłuchać bajek po polsku, albo samodzielnie przeczytać i przedstawić swoje ulubione książki i bohaterów.
Polski dział i wydarzenia: koncerty, czytania, warsztaty
W bibliotece gościli również muzycy. Koncert fortepianowy wykonali Jacek Tosik-Warszawiak i Mirosław Harbowski, profesorowie z Akademii Muzycznej w Krakowie, wraz ze swoimi studentami. Na koncercie grane były utwory Fryderyka Chopina, Grażyny Bacewicz, Ignacego Jana Paderewskiego, Karola Szymanowskiego, Maurycego Moszkowskiego, Pawła Mykietyna i Wojciecha Karolaka. Ambasada RP w Reykjaviku, Jacek Karwan oraz Anna Maria Tabaczyńska zaprosili też do Polskiej Biblioteki w Hafnarfjörður na koncert, który był częścią cyklu „Poznaj polską muzykę”.
Święto Niepodległości Polski zostało w bibliotece uczczone koncertem patriotycznym, na którym wystąpiły dzieci z polskiego przedszkola Persona, Mateusz Ostrowski, Magda Anioł i Adam Szewczyk. Sylwia Zajkowska czytała „Legendę o smoku rzeszowskim”. Ponadto odbyło się spotkanie z polskimi pisarzami mieszkającymi na Islandii: Moniką Kardasz, Martyną Paczuską, Maó Alheimsdóttir, Bereniką Lenard i Piotrem Mikołajczakiem. W ramach wydarzeń dla dzieci odbyła się na wszystkich piętrach biblioteki zabawa w tropienie zwierząt. Dzieci dostały listę z tropami zwierząt i idąc po tych tropach musiały wytropić zwierzę, którego nazwę zapisywały po polsku. Gdy uzupełniły całą listę, otrzymywały nagrodę.
W bibliotece była też dostępna wystawa malarstwa. Zostały na niej wystawione obrazy polskich artystów mieszkających na Islandii, Doroty Golińskiej i Seweryna Chwały, oraz prace dzieci z polskiej szkoły. Sylwia Zajkowska organizuje i prowadzi też w bibliotece wiele zajęć z pracy twórczej dla dzieci, w tym warsztaty z teatru cieni. W bibliotece w Hafnarfjörður zawsze znajdzie się coś ciekawego do roboty.
Biblioteka w Pudełku
„Biblioteka w Pudełku” to akcja grupy przyjaciół „Jesteśmy W Kontakcie”. Pomysł powstał, gdy dorośli uczestnicy grupy wyrazili zapotrzebowanie na większy dostęp do polskich książek. I tak po ofiarowaniu nam książek przez Magdalenę i Wojtka na Mini Kiermaszu Polskiej Książki w Ólafsviku pojawiło się pudełko pełne książek.
Zasady działania „Biblioteki w Pudełku” są proste. Do pudełka trafiło kilka pozycji książkowych (przede wszystkim dla dorosłych). Każdy, kto chce przeczytać dostępną pozycję, może ją wypożyczyć lub wymienić na inną książkę. Książki do tej biblioteki trafiają od darczyńców – tylko brać i czytać!
Klub książki dla Polaków
Klub Książki powstał z potrzeby wymiany poglądów i wrażeń dotyczących czytanych książek. Członkowie klubu spotykają się raz w miesiącu i przy gorącej kawie rozmawiają o wybranej wcześniej książce.
Spotkania odbywają się w bibliotece miejskiej w Reykjanesbær, gdzie klubowicze mają dostępne stoliki i kawę.
Jeśli ktoś nie przeczyta omawianej książki, to nie szkodzi. Może właśnie to spotkanie zachęci do jej przeczytania. A może zniechęci? Nieważne. Ważne jest, aby pobyć razem i dobrze się bawić. Spotkania prowadzi Sylwia Zajkowska – aktorka i miłośniczka książek. Spotkania są darmowe, a organizatorzy zapraszają wszystkich zainteresowanych.
