Włoskie Stowarzyszenie Kulturalne „Insieme” (Associazione Culturale „Insieme”), we współpracy z polską Fundacją Pokolenia Pokoleniom, zorganizowało dla Polonii w Lazio (RM) wieczornicę wspomnieniową z okazji 80. Rocznicy Powstania Warszawskiego 1944.
Obie te organizacje co roku organizują dla włoskiej Polonii wydarzenia, które upamiętniają patriotyczny zryw Powstańców Warszawskich 1944.
W roku 2023 podczas spotkania muzycznego przypomniano fakty historyczne na temat Powstania Warszawskiego oraz całą gamę piosenek powstańczych. Przygotowano śpiewniki i wspólnie odśpiewano słynne piosenki powstańcze, takie jak: „Marsz Mokotowa”, „Warszawskie dzieci”, „Hej chłopcy, bagnet na broń”, „Pałacyk Michla”, „Sanitariuszka Małgorzatka”, „Marsz Żoliborza”, „Mała dziewczynka z AK”, „Deszcz jesienny”, „Modlitwa Armii Krajowej” i wiele innych.
W roku 2024 spotkanie odbyło się 15 września, w terminie, który zmieścił się w okresie 63 dni walk powstańczych, między 1 sierpnia a 2 października 1944 roku. W Powstaniu wzięło udział ok. 50 tys. żołnierzy; szacuje się, że poległo ok. 16 tys. a ok. 15-20 tys. zostało rannych. Straty w ludności cywilnej to ok. 150-200 tys. zamordowanych i ok. 600-650 tys. wypędzonych z Warszawy po upadku powstania i podpisaniu kapitulacji.
Na ten wieczór wspomnieniowy organizatorzy zaprosili z Polski Barbarę Czechmeszyńską-Skowron i Andrzeja Pawła Skowron, którzy opowiedzieli o powstańczych losach swoich rodzin: ich przodkowie polegli w Powstaniu, przeżyli jako żołnierze czy małoletni cywile, trafili do obozu przejściowego Dulag w Pruszkowie oraz do obozów pracy przymusowej w Niemczech.
Goście zaprezentowali rodzinne zdjęcia, zarówno Powstańców, jak i ich śladów udziału w walkach powstańczych, stanowiące dzisiaj ekspozycję Muzeum Powstania Warszawskiego. Przypomnieli też, że rzeźba syrenki z Powiśla – symbol Warszawy, ma twarz krewnej prelegentów, Krystyny Krahelskiej, która pozowała autorce rzeźby, Irenie Nitsche.
Ważnym wątkiem prelekcji była symbolika i znaczenie „opaski powstańczej” – jedynego ujednoliconego elementu umundurowania Powstańców. Powstańcy z podziemnej armii, podległej rządowi polskiemu na uchodźstwie w Londynie, nie byli regularnie umundurowani, a posiadanie opaski było ważnym symbolem przynależności do armii powstańczej.
Jeden ze słuchaczy, przedstawiciel Polonii włoskiej, zaskoczył wszystkich uczestników spotkania, kiedy zaprezentował na przedramieniu tatuaż, przedstawiający motyw oparty na symbolu Powstania.
Wieczornicę w Lazio zrealizowano dzięki wsparciu Stowarzyszenie Odra – Niemen, ze środków Senatu RP.
