Polish Day in Brussels 2025 to święto Polonii i polskiej kultury, obchodzone w sercu Europy. Wydarzenie odbyło się 28 czerwca 2025 r. w Parc du Cinquantenaire i miało w tym roku szczególny wymiar – stanowiło uroczyste zakończenie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej.
To organizowane od kilku lat, otwarte, plenerowe święto jest okazją do promocji Polski, języka i kultury, a także do pokazania obecności i różnorodności Polonii w Belgii. W programie nie zabrakło koncertów i występów artystycznych, warsztatów i animacji dla dzieci i dorosłych, a także obecności wielu stoisk edukacyjnych czy kulturalnych, reprezentowanych przez organizacje i środowiska z Belgii i Polski.
Stowarzyszenie Odra-Niemen oraz polonijna organizacja z Belgii Sztabki – Help Centre Belgium (jeden z głównych współorganizatorów tego wydarzenia), złożyły wspólny projekt na dofinansowanie polonijnego spotkania w ramach konkursu „Senat-Polonia 2025” na Polish Day.
W upalną sobotę 28 czerwca Stowarzyszenie Odra-Niemen reprezentowali w Brukseli przedstawiciele zarówno wrocławskiej centrali, jak i wszystkich regionalnych oddziałów: lubelskiego, małopolskiego, opolskiego, podkarpackiego, podlaskiego i wielkopolskiego. Trzydziestoosobowa grupa przez cały dzień prezentowała środowisko i jego działalność. Podzieleni na zespoły wolontariusze mogli przedstawić całą różnorodność aktywności organizacji.
Promocja działalności Stowarzyszenia Odra-Niemen
W ramach punktu doradczego dla organizacji polonijnych zespół ekspertów informował o najważniejszych kwestiach dotyczących finansowania i organizacji konkursów. Dzień Polski w Brukseli zgromadził wiele belgijskich polonijnych organizacji, które obok rozpowszechniania wiedzy o swojej działalności mogły dowiedzieć się więcej na temat współpracy ze Stowarzyszeniem Odra-Niemen.
Wolontariusze przedstawiali historię i profil działalności Stowarzyszenia, dzieląc się osobistymi doświadczeniami, zdjęciami czy aktualnymi i historycznymi wydaniami swojej prasy. Rozdawali także własnoręcznie przygotowane gadżety, przede wszystkim w narodowych barwach. Cieszyły się one dużą popularnością zarówno wśród przybyłych do brukselskiego parku Polaków mieszkających na co dzień w Belgii, jak i tych, którzy przejechali setki kilometrów, aby spotkać się ze swoimi rodakami.
Na stoisku kresowym zaprezentowała się i udzielała informacji delegacja Polaków z Białorusi i Ukrainy, których przedstawiciele zasilają szeregi regionalnych oddziałów Stowarzyszenia. Ogromnym zainteresowaniem darzono wystawę prac malarskich polskich artystów ze Lwowa. Polacy z Białorusi informowali o trudnym położeniu polskiej mniejszości w tym państwie i rozpowszechniali wiedzę na temat uwięzionego na Białorusi od kilku lat polskiego dziennikarza Andrzeja Poczobuta.
Wielu uczestników wydarzenia z ciekawością podchodziło do stoiska Stowarzyszenia Odra-Niemen ze względu na obecność stanowiska rekonstrukcyjnego, prowadzonego przez Podkarpackie Stowarzyszenie Miłośników Militariów, którego szeregi zasilają członkowie podkarpackiego oddziału. Wśród wielu historycznych mundurów i kostiumów zainteresowani dowiadywali się wielu ciekawostek na temat polskiej historii, oferty edukacyjnej Stowarzyszenia i samych rekonstrukcji historycznych.
Polish Day in Brussels 2025 trwał od godzin przedpołudniowych do późnego wieczora. Stoiska polonijne stanowiły ważną jego część. Kulminacyjnym miejscem była natomiast scena główna, na której odbył się m.in. występ zespołu Mazowsze i koncert Golec uOrkiestry. Artyści zgromadzili ogromną liczbę widzów, zarówno Polaków, jak i innych osób, które przez cały dzień mogły zapoznać się z polską kulturą. Sprzyjały temu także stoiska z przedstawicielami wszystkich województw, gdzie zainteresowani mogli dowiedzieć się wiele o walorach turystycznych każdego regionu, a także skosztować lokalnych specjałów.
Polish Day in Brussels
Polish Day in Brussels odbył się w tym roku po raz czwarty. Jego głównymi organizatorami od początku, a więc od 2022 roku, jest Sztab Pomocy Belgia (popularne Sztabki), a także Ambasada RP w Brukseli. To grono zasiliło również Stałe Przedstawicielstwo RP przy Unii Europejskiej. Główną ideą przyświecającą wydarzeniu jest integracja środowisk polonijnych w Belgii, a także promocja polskiej kultury wśród przedstawicieli innych narodowości. Jest to szczególnie istotne zważywszy na fakt, że Polski Dzień odbywa się w mieście uważanym za symboliczną stolicę Europy. Tegoroczna edycja była wyjątkowa ze względu na kończącą się w czerwcu polską prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Polish Day zgromadził w tym roku wyjątkowo dużo uczestników, których w ciągu całego dnia mogło być nawet kilkadziesiąt tysięcy. Bez wątpienia sprzyjała temu piękna, czerwcowa pogoda, tworząca rodzinną atmosferę. Z pewnością okoliczności te przyczyniły się do promocji Polski na zachodzie Europy, do czego swoją cegiełkę dołożyło Stowarzyszenie Odra-Niemen.
Polonia w Belgii
Licząca niecałe 12 milionów mieszkańców Belgia stanowi ciekawy przypadek przenikania się wielu kultur. Państwo dzieli się na dwie główne części – północną, niderlandzkojęzyczną (lub inaczej flamandzkojęzyczną) Flandrię oraz południową, francuskojęzyczną Walonię. Oddzielnym regionem jest Region Stołeczny Brukseli, będący niejako miejscem mieszania się dwóch wspólnot. Z tego powodu w belgijskiej stolicy nie są niczym dziwnym dwujęzyczne napisy w restauracjach, na urzędach czy przystankach autobusowych. Dodatkowo wschód kraju zamieszkuje stosunkowo niewielka grupa niemieckojęzyczna, a język ten jest jednym z trzech urzędowych języków Belgii.
Znaczną część belgijskiego społeczeństwa stanowią osoby innych narodowości. Polacy zajmują w tym zestawieniu wysoką, siódmą pozycję. Według szacunków, osób z polskimi korzeniami może być około 166 tysięcy. Według danych Brukselskiego Instytutu Statystyki i Analiz (Brussels Instituut voor Statistiek en Analyse – BISA) w 2023 roku blisko 98 tysięcy mieszkańców posiadało polskie obywatelstwo, natomiast prawie 69 tysięcy – wyłącznie polskie. Zdecydowana większość Polaków zamieszkuje Flandrię i Brukselę, według oficjalnych danych tylko kilka tysięcy znajduje się w Walonii.
Polacy przybywali do Belgii w kilku głównych falach. Pierwszą z nich była Wielka Emigracja po powstaniu listopadowym. Wielu naszych rodaków przybyło wówczas do nowo powstałej, cieszącej się od 1831 roku niepodległością Belgii. Kolejni przybysze to szukający pracy w kopalniach górnicy, którzy wyjeżdżali już za czasów II Rzeczpospolitej. W Belgii osiedlili się także polscy żołnierze walczący w 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka, wyzwalający pod koniec II wojny światowej Belgię i Holandię. Polacy wyjeżdżali na zachód także w okresie PRL. Wreszcie znaczną część Polonii stanowią emigranci ekonomiczni z ostatnich dekad, głównie z czasu po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku.
Belgijska Polonia jest równie liczna co zróżnicowana. Budowaniu więzi między jej reprezentantami poświęcają się liczne organizacje – kulturalne, harcerskie czy sportowe. Bez wątpienia temu celowi sprzyja też Polish Day in Brussels, którego przyszłe edycje mogą przyciągać coraz więcej uczestników.
