Piąta edycja Konkursu Poetyckiego dla Dzieci Szkół Podstawowych Województwa Lubelskiego „Niezłomni w moich oczach” stała się okazją nie tylko do podsumowania dotychczasowych działań, ale również do rozmowy o przyszłości patriotycznego wychowania młodego pokolenia. Finał konkursu odbył się 17 czerwca 2026 roku w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie.
Konkurs, który łączy poezję i historię
Organizatorami konkursu są Fundacja Wspierania Rozwoju Osobistego „STUDEO” oraz lubelski poeta Zygmunt Marek Miszczak. Inicjatywa od początku służy upamiętnianiu Żołnierzy Wyklętych oraz przybliżaniu dzieciom i młodzieży wartości, którymi kierowali się uczestnicy powojennego podziemia niepodległościowego.
Konkurs ma być nie tylko formą poznawania historii, lecz również przestrzenią refleksji nad odwagą, odpowiedzialnością, wolnością i wiernością własnym przekonaniom. Szczególne znaczenie przypisano wartościom wyrażanym przez hasło „Bóg – Honor – Ojczyzna”, wielokrotnie przywoływane podczas finałowej uroczystości.
Gala finałowa w Lublinie
Gala finałowa odbyła się w Galerii Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Lublinie. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele rodzin Żołnierzy Wyklętych i podziemia niepodległościowego, reprezentanci instytucji publicznych, środowisk kultury i edukacji, organizacji społecznych oraz młodzież szkolna.
Szczególnym elementem spotkania były wspomnienia Marii Krystyny Kozłowskiej, córki mjr. Mariana Kozłowskiego z Narodowych Sił Zbrojnych, oraz Zbigniewa Downara, syna por. Bronisława Downara, oficera Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej i żołnierza ZWZ-AK.
Ich opowieści przybliżyły uczestnikom osobiste losy osób walczących o niepodległość oraz dramatyczne doświadczenia tych, którzy po wojnie byli prześladowani przez komunistyczny aparat bezpieczeństwa.
Pieśni, wspomnienia i patriotyczna refleksja
Program gali wzbogacił koncert pieśni patriotycznych w wykonaniu Norberta „Smoły” Smolińskiego. Artysta przypomniał o obowiązku zachowania pamięci o bohaterach oraz o potrzebie przekazywania ich historii kolejnym pokoleniom.
Podczas wydarzenia wystąpiła także Laura Fabisiak z chóru „Berylio” działającego przy Zespole Szkół nr 13 w Lublinie pod dyrekcją Anny Wąsak.
Muzyka, wystąpienia gości oraz prezentacja nagrodzonych utworów stworzyły przestrzeń do refleksji nad znaczeniem pamięci historycznej i odpowiedzialnością za jej dalsze przekazywanie.
Przedstawiciele instytucji i środowisk społecznych
Do uczestników gali zwrócili się między innymi dyrektor Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej Andrzej Rola, członek Zarządu Województwa Lubelskiego Marcin Szewczak, przedstawiciel Prezydenta Miasta Lublin Zdzisław Niedbała, Zbigniew Wojciechowski, radny Miasta Lublin Piotr Gawryszczak oraz były wicekurator oświaty w Lublinie Eugeniusz Pelak.
W swoich wystąpieniach podkreślali znaczenie edukacji historycznej, wychowania patriotycznego oraz aktywności społecznej służącej podtrzymywaniu pamięci o polskich bohaterach.
Wśród gości znaleźli się również przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, środowisk wydawniczych, organizacji społecznych i rodzin osób związanych z podziemiem niepodległościowym.
Wyróżnienia dla organizatorów
Jubileuszowa edycja konkursu była także okazją do uhonorowania osób i instytucji zaangażowanych w jego realizację.
Dziesięcioletnia działalność Fundacji „STUDEO” została doceniona Medalem Prezydenta Miasta Lublin, który odebrali Kamila i Karol Szysiakowie.
Organizatorzy konkursu – Fundacja „STUDEO” oraz Zygmunt Marek Miszczak – zostali również uhonorowani Lubelskimi Laurami Dziedzictwa Kulturowego. Wyróżnienia wręczono w imieniu Marszałka Województwa Lubelskiego Jarosława Stawiarskiego.
Setki młodych autorów i 267 zgłoszonych wierszy
W piątej edycji konkursu zgłoszono 267 utworów przygotowanych przez uczniów szkół podstawowych. Jury nagrodziło 15 prac, a 12 kolejnych otrzymało wyróżnienia.
Doceniono również siedem spośród 64 szkół pełniących rolę Ambasadorów Konkursu. Jednym z głównych kryteriów przyznania nagród szkołom była liczba przesłanych zgłoszeń.
Jury pracowało w składzie:
- Urszula Gierszon,
- Małgorzata Wielgosz,
- Kamila Szysiak,
- Zygmunt Marek Miszczak.
Organizatorzy podkreślili wysoki i wyrównany poziom nadesłanych utworów, szczególnie w starszej kategorii wiekowej.
Młodzi poeci o prawdzie, odwadze i pamięci
W kategorii klas IV–VI pierwsze nagrody ex aequo otrzymały Nikola Mazur oraz Katarzyna Pyć.
Wiersz Nikoli Mazur ukazuje Niezłomnych jako ludzi wiernych własnym wartościom mimo strachu i niepewności. Autorka zwraca uwagę, że prawdziwa niezłomność ujawnia się nie tylko w wielkich czynach, lecz także w codziennych wyborach dokonywanych zgodnie z sumieniem.
Katarzyna Pyć skupiła się natomiast na trudnych realiach walki i milczeniu, które przez wiele lat otaczało historię Żołnierzy Wyklętych. Jej utwór stawia pytania o pamięć, odpowiedzialność i obojętność wobec przeszłości.
W kategorii klas VII–VIII pierwszą nagrodę otrzymała Nela Rapa. W swoim wierszu opisała dramatyczne doświadczenia więzionych i prześladowanych żołnierzy podziemia, podkreślając ich duchową siłę oraz wierność prawdzie.
Nagrodzone utwory pokazały, że młodzi autorzy potrafią nie tylko odtwarzać wydarzenia historyczne, ale również interpretować je z dużą dojrzałością i wrażliwością.
Wsparcie partnerów i instytucji
Realizacja konkursu była możliwa dzięki zaangażowaniu wielu partnerów.
Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Lublinie udostępniła przestrzeń na organizację gali oraz przekazała nagrody dla laureatów. Wydawnictwo NORBERTINUM również wsparło pulę konkursowych nagród.
Książki i materiały edukacyjne przekazały ponadto Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie, Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego oraz Fundacja „STUDEO”.
Konkurs był współfinansowany przez Województwo Lubelskie.
Patroni i partnerzy konkursu
Partnerem głównym wydarzenia była Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie, a partnerem konkursu – NORBERTINUM Wydawnictwo-Drukarnia-Księgarnia.
Patronat nad konkursem objęła Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Patronami honorowymi byli Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski oraz Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie.
Patronat medialny sprawowali:
- Polskie Radio Lublin,
- Tygodnik Katolicki „Niedziela”,
- portal lublin112.pl,
- Stowarzyszenie Odra-Niemen Oddział Lubelski.
Konkurs będzie kontynuowany
Galę finałową poprowadzili Kamila i Karol Szysiakowie z Fundacji „STUDEO”, a podsumowania wydarzenia dokonał Zygmunt Marek Miszczak.
Organizatorzy zapowiadają kontynuację konkursu i dalsze rozwijanie jego formuły. Celem kolejnych edycji ma być docieranie do coraz szerszego grona uczniów oraz zachęcanie młodzieży do poznawania historii poprzez twórczość literacką.
Piąta edycja pokazała, że poezja może stać się ważnym narzędziem edukacji historycznej, a młodzi ludzie potrafią w dojrzały i przejmujący sposób mówić o pamięci, wolności i odpowiedzialności.
Fot. FIRO – Content Media Creators oraz M. Kozłowski/WBP w Lublinie
