Czternaście dni, setki nowych słów, spotkania z historią, polską kulturą i tradycją oraz wspólne odkrywanie miejsc, które przez pokolenia budowały polską tożsamość – tak wyglądała wyjątkowa podróż młodych Polaków z Czortkowa w ramach projektu „Język polski – drogą do historii”. „Senat – Polonia 2026 – Wakacje pod biało-czerwoną flagą”
Czy języka polskiego można było uczyć się poza szkolną ławką?
W dniach od 22.06 do 5.07. 2026 roku uczniowie Sobotnio-Niedzielnej Szkoły Języka Polskiego w Czortkowie uczestniczyli w wyjątkowym projekcie edukacyjnym „Język polski – drogą do historii”. Wyjazd połączył naukę języka polskiego z poznawaniem historii, kultury, tradycji i dziedzictwa Polski.
Dla uczestników była to nie tylko wakacyjna przygoda. Każdy dzień stawał się kolejną lekcją języka polskiego, ale lekcją prowadzoną w muzeum, na ulicach Krakowa, w Wadowicach, podczas górskiej wędrówki, spotkania z harcerzami czy rozmów o polskich symbolach narodowych.
Młodzież przekonała się, że język polski nie był jedynie przedmiotem szkolnym. Był narzędziem, dzięki któremu można było lepiej rozumieć historię Polski, poznawać jej bohaterów, odkrywać tradycje poszczególnych regionów i swobodniej komunikować się podczas wspólnego podróżowania.
Kraków – gdzie historia przemawiała po polsku
Jednym z najważniejszych punktów programu był Kraków. Uczestnicy odwiedzili między innymi Centrum Jana Pawła II, Łagiewniki i Wawel. Poznawali miejsca związane z historią Polski oraz dziedzictwem św. Jana Pawła II.
Podczas zwiedzania młodzież słuchała opowieści, zadawała pytania i poznawała nowe słownictwo. Nazwy zabytków, wydarzeń historycznych, postaci i pojęć związanych z kulturą polską stawały się częścią codziennej nauki.
Kolejnego dnia uczestnicy ponownie wrócili do Krakowa. Odwiedzili Muzeum Narodowe, Kościół Mariacki i Sukiennice. Kontakt ze sztuką, architekturą i historią pozwalał rozwijać nie tylko wiedzę, lecz także umiejętność opisywania rzeczywistości w języku polskim.
Była to nauka poprzez doświadczenie – zamiast poznawać historię wyłącznie z podręczników, uczestnicy mogli zobaczyć miejsca, o których wcześniej czytali i słyszeli podczas zajęć.
Wadowice – historia, wartości i ważne pytania
Szczególnym miejscem na mapie podróży były Wadowice – rodzinne miasto św. Jana Pawła II. Wizyta w Domu Rodzinnym papieża była okazją do poznania historii jego dzieciństwa, rodziny oraz drogi, którą przeszedł od młodego mieszkańca Wadowic do jednej z najważniejszych postaci współczesnej historii Polski.
Rozmowy prowadzone podczas zwiedzania dotyczyły nie tylko faktów historycznych. Uczestnicy zastanawiali się również nad znaczeniem rodziny, odpowiedzialności, wartości, wiary i służby drugiemu człowiekowi.
Tego dnia znalazł się także czas na wspólną zabawę w Energylandii. Dzięki temu program łączył edukację z odpoczynkiem i integracją. Młodzież miała możliwość spędzenia czasu razem, budowania relacji i tworzenia wspólnych wspomnień.
Co wspólnego miał alfabet Morse’a z językiem polskim?
Jednym z najbardziej nietypowych i jednocześnie interesujących spotkań było spotkanie z polskim harcerzem. Uczestnicy poznali alfabet Morse’a i mieli możliwość sprawdzenia swoich umiejętności w praktyce.
Spotkanie stało się również okazją do rozmowy o patriotyzmie, odpowiedzialności, służbie, współpracy i znaczeniu wspólnoty. Młodzież poznawała wartości obecne w polskim harcerstwie i zastanawiała się nad tym, czym dla młodego człowieka może być patriotyzm.
Język polski był obecny także podczas tego spotkania. Uczestnicy słuchali, odpowiadali na pytania, poznawali nowe pojęcia i komunikowali się ze sobą w języku polskim.
W kolejnych dniach odbyło się również spotkanie z harcerzami poświęcone biało-czerwonym barwom i symbolom narodowym. Rozmowa o fladze, barwach narodowych i patriotyzmie stała się lekcją polskiej tożsamości.
Zakopane – czy można poznać Polskę przez gwarę?
Drugą ważną częścią podróży było Zakopane i Podhale. Uczestnicy odwiedzili Muzeum Tatrzańskie, spacerowali po Krupówkach, poznawali kulturę regionu i uczestniczyli w zajęciach, które pozwalały im uczyć się poprzez doświadczenie.
Szczególne miejsce zajęło poznawanie gwary podhalańskiej. Uczniowie zauważyli, że język polski był niezwykle różnorodny i że poszczególne regiony Polski posiadały własne charakterystyczne słownictwo, sposób mówienia i tradycje.
Podczas wizyty w Muzeum Oscypka uczestnicy poznali tradycje związane z pasterstwem oraz historię jednego z najbardziej charakterystycznych produktów Podhala. Poznawanie tradycji stało się jednocześnie okazją do poszerzania słownictwa i rozmowy o kulturze regionu.
Nie zabrakło również wspólnych aktywności. Podczas wyjazdu na Gubałówkę młodzież podziwiała górskie krajobrazy, a podczas warsztatów kulinarnych uczestnicy wspólnie przygotowywali potrawy regionalne. Także w czasie tych zajęć język polski był obecny w praktyce – podczas wykonywania poleceń, nazywania produktów i rozmów.
Góry, legendy i polskie słowa
Ważnym elementem programu były wyjścia w Tatry. Uczestnicy odwiedzili Dolinę Kościeliską oraz Dolinę Chochołowską.
Górskie wędrówki były okazją do poznawania przyrody, krajobrazu i charakterystycznego słownictwa. Rozmowy o górach, roślinach, zwierzętach, szlakach i legendach pozwalały uczestnikom rozwijać język polski w naturalnych sytuacjach.
Podczas wspólnych wędrówek młodzież nie tylko zdobywała kolejne kilometry, lecz także uczyła się współpracy, odpowiedzialności za innych i wzajemnej pomocy.
Legendy związane z Tatrami i Podhalem pozwalały natomiast połączyć naukę języka z polską kulturą niematerialną. Opowieści przekazywane z pokolenia na pokolenie stawały się kolejnym sposobem poznawania Polski.
Dlaczego pamięć o historii była tak ważna?
Podczas projektu nie zabrakło również miejsc związanych z pamięcią historyczną. Szczególne znaczenie miała wizyta na Cmentarzu na Pęksowym Brzyzku.
Uczestnicy poznawali osoby związane z historią, kulturą i rozwojem Podhala. Rozmawiali o znaczeniu miejsc pamięci oraz o odpowiedzialności kolejnych pokoleń za zachowanie dziedzictwa.
Wizyta na cmentarzu była spokojną i refleksyjną lekcją historii. Pokazała młodzieży, że poznawanie Polski oznaczało nie tylko odwiedzanie pięknych miejsc, ale również pamiętanie o ludziach, którzy tworzyli jej historię.
„Moja Polska” – kiedy język stał się występem
Jednym z najważniejszych momentów całego projektu była praca nad przedstawieniem „Moja Polska”.
Przygotowanie występu wymagało od uczestników zaangażowania, współpracy i systematycznej pracy nad językiem polskim. Uczniowie ćwiczyli teksty, wymowę, intonację i wystąpienia przed publicznością.
Spotkanie z zespołem muzycznym wykonującym muzykę góralską pozwoliło dodatkowo poznać muzyczną stronę kultury Podhala. Muzyka, słowo i tradycja połączyły się podczas przygotowania końcowej prezentacji.
Przedstawienie „Moja Polska” było symbolicznym podsumowaniem całej podróży. Uczestnicy mogli własnymi słowami opowiedzieć o Polsce, którą poznawali przez czternaście dni.
Co zostało po tych czternastu dniach?
5 lipca 2026 roku nadszedł czas powrotu do Czortkowa. Podróż dobiegła końca, ale doświadczenia zdobyte podczas projektu pozostały z uczestnikami.
Młodzież wróciła z nowymi wspomnieniami, wiedzą o historii i kulturze Polski, znajomością nowych słów oraz doświadczeniem wykorzystywania języka polskiego w codziennych sytuacjach.
Projekt pokazał, że nauka języka polskiego mogła odbywać się wszędzie – w muzeum, na szlaku górskim, podczas spotkania z harcerzem, w czasie warsztatów, na ulicach Krakowa i Zakopanego, a także podczas przygotowywania przedstawienia.
Najważniejszym rezultatem była jednak nie tylko wiedza. Było nim budowanie więzi z Polską i wzmacnianie poczucia przynależności do polskiej wspólnoty.
Realizacja projektu „Język polski – drogą do historii” była możliwa dzięki wsparciu i zaangażowaniu wielu osób oraz instytucji.
Serdeczne podziękowania kierowaliśmy do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej za wsparcie działań skierowanych do młodych Polaków mieszkających poza granicami kraju oraz za stworzenie możliwości bezpośredniego kontaktu z polską historią, kulturą i językiem.
Szczególne podziękowania należały się również Fundacji Wolność i Demokracja, która jako operator projektu wspierała jego realizację i przyczyniła się do tego, że młodzież z Czortkowa mogła przeżyć czternaście dni pełnych nauki, spotkań, poznawania Polski i wspólnej przygody.
Dla uczestników była to podróż, która zakończyła się powrotem do Czortkowa, ale pozostawiła coś znacznie ważniejszego – przekonanie, że język polski był i pozostawał drogą do historii, kultury, pamięci oraz własnych korzeni.
Informacja o realizacji projektu
Projekt „Język polski – drogą do historii” został zrealizowany w dniach 22.06-5.07. 2026 roku w ramach programu „Senat – Polonia 2026 – Wakacje pod biało-czerwoną flagą”. W projekcie wzięło udział 34 osoby z Sobotnio-Niedzielnej Szkoły Języka Polskiego w Czortkowie.
