Był czerwiec 1894 r. Dla Lwowa, Galicji oraz Polski, która nie istniała jako suwerenny byt państwowy, rozpoczęły się właśnie wielkie dni. Powszechna Wystawa Krajowa zorganizowana w stolicy Galicji w setną rocznicę insurekcji kościuszkowskiej była największym przedsięwzięciem gospodarczym i kulturalnym końca XIX w. na ziemiach polskich.
Od czerwca do grudnia 1894 r. zwiedziło ją 1 150 000 osób! Na obszarze 46 hektarów wzniesiono 129 pawilonów, w tym rotundę dla powstałej dla uczczenia Kościuszki i insurgentów panoramy Racławice autorstwa Jana Styki i Wojciecha Kossaka. Pomysłodawca i współautor Panoramy Racławickiej Jan Styka (1858 – 1925) był lwowianinem z urodzenia. Po odbyciu studiów malarskich w Wiedniu, Rzymie i Krakowie oraz dłuższym pobycie w Paryżu na krótko zamieszkał w Kielcach, aby następnie przenieść się do swego rodzinnego miasta. Artysta spędził w stolicy Galicji dziesięć niezwykle pracowitych lat, od 1890 r. do 1900 r. Tutaj powstały jego najważniejsze dzieła – Polonia, panoramy – Racławice, Golgota, Bem w Siedmiogrodzie oraz cykl obrazów ilustrujących poemat Kornela Ujejskiego Chorał.
Pracownia malarza znajdowała się w okazałej miejskiej willi, w pobliżu greckokatolickiej katedry św. Jura, przy ul. Mickiewicza 9. Specjalnie dla Styki zaprojektował ją znany lwowski architekt – Julian Zachariewicz. Malarskie atelier było przestronne i dobrze doświetlone, wprost idealne do tworzenia kompozycji wielkiego formatu. Było to także miejsce spotkań elity kulturalnej miasta. W pracowni odbyło się pierwsze zebranie Komitetu Panoramy Racławickiej. W dniu 8 stycznia 1893 r., Styka zaprosił do siebie m.in. Wojciecha Kossaka, Aleksandra Małaczyńskiego, Ludwika Kubalę, Zdzisława Marchwickiego, Henryka Baczewskiego, Natana Löwensteina i przedstawił im swój projekt – namalowanie wielkiego panoramowego malowidła specjalnie na przygotowywaną we Lwowie w 1894 r. Powszechną Wystawę Krajową. Z uwagi na stulecie insurekcji kościuszkowskiej miało ono przedstawiać zwycięską bitwę pod Racławicami stoczoną przy udziale kosynierów z legendarnym już Bartoszem Głowackim na czele. Iluzjonistycznie namalowana Panorama Racławicka stała się największą atrakcją lwowskiej wystawy – w Polsce rozbiorowej wydarzenia o charakterze cywilizacyjnym. Po 1900 r., ze względu na współpracę ze znanym francuskim wydawcą Ernestem Flammarionem, który zamówił u Styki ilustracje do Pójdźmy za Nim! i do Quo vadis – Henryka Sienkiewicza, malarz wraz rodziną zamieszkał w Paryżu.
„Styka dorabia się z czasem znacznego majątku, przebywa głównie w swej posiadłości w Garches pod Paryżem, po wojnie nabywa piękną willę na Capri, gdzie spędza lato”
– tak wspominał tamten czas rzeźbiarz i medalier Antoni Madeyski (1862 – 1939).
Warto przypomnieć, że w willi na Capri (więcej o tym na stronach 34-35 pod tym linkiem), Styka założył muzeum poświęcone powieści Quo vadis Henryka Sienkiewicza. Były w nim eksponowane obrazy i rysunki przedstawiające poszczególne epizody powieści autorstwa Jana Styki. Muzeum funkcjonowało jedynie kilka lat, dysponowało własną pieczęcią, a kapryjczycy mogli zwiedzać je za darmo. Po śmierci Styki – w kwietniu 1925 r. – czyniono starania aby zasoby muzeum trafiły do Polski. Niestety niepochlebne opinie środowisk artystycznych na temat malarstwa współtwórcy Panoramy Racławickiej przełożyły się na wytworzenie fatalnej atmosfery wokół muzeum i jego zbiorów, które z czasem uległy po prostu rozproszeniu. Dawna siedziba Museo Quo vadis przy kapryjskiej via Tragara zachowała się do dziś. Od lat działa w tym budynku 3-gwiazdkowy hotel, a wnętrza przystosowane zostały do funkcji jaką pełni teraz willa. Jan Styka upamiętniony został tablicą, którą ufundował ks. Arkadiusz Nocoń z Rzymu. Po latach – odsłonięcie tablicy miało miejsce 26 października 2014 r. – pojawił się wreszcie znak świadczący o obecności na Capri naszego rodaka oraz informujący o muzeum, które tam kiedyś działało. To ważny polski akcent przy trasie prowadzącej turystów na taras z widokiem na słynne skały Faraglioni. Być może twórca Panoramy Racławickiej zostanie kiedyś upamiętniony także we Lwowie, gdzie mieszkał i gdzie powstały jego słynne dzieła. Dawna willa Styki, przy obecnej ulicy Listopadowego Czynu 11, zachowała się i mieści się tam Muzeum Ołeksy Nowakiwskiego (w Polsce znanego jako Aleksy Nowakowski).
