Hanka Odronówna

Hanka Ordonówna – słynna artystka ratująca sieroty

Autor:Marlena Bodo

Hanka Ordonówna była jedną z najjaśniejszych gwiazd polskiej sceny przedwojennej. Znana przede wszystkim jako utalentowana piosenkarka i aktorka, zasłynęła dzięki niezapomnianym występom w kabaretach i teatrze. Jednak jej największy akt życiowego heroizmu miał miejsce poza sceną. W czasie II wojny światowej Hanka Ordonówna nie tylko walczyła o przetrwanie własne, ale też poświęciła się ratowaniu setek polskich sierot, które znalazły się w dramatycznym położeniu.

Droga do sławy – od teatru do kabaretu

Hanka Ordonówna, a właściwie Marianna Tyszkiewicz, urodziła się 4 sierpnia 1902 r. w Warszawie. Jej przygoda ze sceną zaczęła się już w młodym wieku, kiedy to przyszło występować jej i uczyć się w szkole baletowej przy Teatrze Wielkim w Warszawie. Jednak prawdziwą sławę przyniosły jej występy w kabaretach, zwłaszcza w „Sfinksie”, Bagatela” oraz w „Qui Pro Quo”. To tam wypracowała swój charakterystyczny styl – pełen elegancji, subtelnego humoru i melancholii. Piosenki w jej wykonaniu, takie jak „Miłość ci wszystko wybaczy” czy „Na pierwszy znak”, stały się nie tylko hitami, ale również symbolami całej epoki.

Ordonówna zachwycała nie tylko głosem, ale także charyzmą i sceniczną osobowością. Była ikoną swoich czasów, inspiracją dla wielu kobiet, a jej styl bycia – łączący w sobie klasę i wdzięk – budził podziw. Jednak za scenicznym blaskiem kryła się kobieta wrażliwa i oddana innym, co miało ujawnić się w pełni w czasie wojny.

Wojenny dramat i nowa rola Ordonówny

Wybuch II wojny światowej przerwał świetnie rozwijającą się karierę Ordonówny. Zamiast jednak uciekać przed niebezpieczeństwem, artystka postanowiła działać. W 1939 r. wzięła udział w obronie Warszawy, a następnie zaangażowała się w pomoc potrzebującym. Niestety została aresztowana przez Gestapo i trafiła na Pawiak. Mimo że udało jej się wyjść na wolność, jej życie już nigdy nie wróciło do stanu sprzed wojny.

W 1940 r. wyjechała z mężem do Wilna, gdzie współtworzyli kulturalne życie pod okupacją. W 1941 r. została aresztowana przez NKWD i zesłana wraz z mężem na Wschód. Ona do Uzbekistanu, zaś jej mąż na Sybir. To właśnie tam rozpoczęła swoją niezwykłą działalność na rzecz sierot. W Uzbekistanie, gdzie znalazła się w wyniku wojennej zawieruchy, spotkała setki polskich dzieci, które straciły rodziców i znalazły się w tragicznym położeniu. Hanka Ordonówna, widząc ich dramat, postanowiła im pomóc.

Misja ratowania sierot

W warunkach skrajnej biedy i braku podstawowych środków do życia, Ordonówna podjęła się niemal niemożliwego zadania – organizacji pomocy dla polskich sierot. Dzięki swojej determinacji, kontaktom i charyzmie udało jej się nawiązać współpracę z organizacjami humanitarnymi. Wspólnie z nimi zorganizowała ewakuację setek polskich dzieci z obozów w ZSRR do krajów Bliskiego Wschodu.

Po zerwaniu stosunków dyplomatycznych pomiędzy polskim rządem uchodźczym a rządem ZSRR w 1943 r., Hanka Ordonówna wyruszyła wraz z dziećmi z sierocińca przez Bombaj do Bejrutu. Jej działania obejmowały nie tylko organizację transportu, ale także zapewnienie dzieciom opieki, wyżywienia i schronienia. Ordonówna starała się, by ewakuowane dzieci mogły zacząć nowe życie w bezpiecznych warunkach. Wysiłek, który włożyła w ratowanie najmłodszych, był ogromny i wymagał nie tylko odwagi, ale także ogromnej wrażliwości i poświęcenia. Dzięki jej zaangażowaniu wiele sierot uniknęło śmierci z głodu i wycieńczenia.

Niezwykłe życie w cieniu bohaterstwa

Hanka Ordonówna poświęciła resztę swojego życia na rzecz dzieci i pomocy humanitarnej. Po wojnie osiedliła się w Bejrucie, gdzie kontynuowała pracę na rzecz polskich uchodźców. Zmarła 8 września 1950 r. w Libanie, gdzie została pochowana na polskim cmentarzu w Bejrucie. W 1990 r. jej prochy zostały przeniesione na warszawskie Powązki.

Hanka Ordonówna pozostaje w pamięci Polaków nie tylko jako wybitna artystka, ale przede wszystkim jako bohaterka, która w najtrudniejszych czasach potrafiła zrezygnować z własnego komfortu i oddać się w służbie innym. Jej życie to dowód na to, że nawet w najczarniejszych chwilach historii można znaleźć miejsce na odwagę, miłość i nadzieję. Jej działalność na rzecz ratowania sierot pozostaje do dziś jednym z najbardziej wzruszających świadectw ludzkiej dobroci i poświęcenia w obliczu okrucieństw wojny.

Portret Hanki Ordonówny z 1939 r.
Źródło: domena publiczna
Tablica pamiątkowa Hanki Ordonówny przy ulicy Żelaznej 71 w Warszawie
Adrian Grycuk, CC BY-SA 3.0 PL
Przewijanie do góry
Przejdź do treści